Izdvajamo

Svrab je znak mnogih bolesti



Svrab ili pruritus može da ukaže na suhu kožu, dijabetes, malignitet, ali i na infektivne i bolesti unutrašnjih organa, neurološke i psihijatrijske probleme, ali i da bude posljedica uzimanja lijekova

Na svrab se često ne obraća prevelika pažnja, pretpostavlja se da je manifestacija kožnih problema ili alergije, međutim, može da bude upozorenje na vrlo ozbiljne bolesti. .

Na šta sve svrab ukazuje i upozorava i kada se treba javiti stručnjaku objašnjava prof. dr Đorđije Karadaglić iz Klinike za kožne i polne bolesti u Novom Sadu

- Svrab ili pruritus može da ukaže i na neke infektivne bolesti, kao i na bolesti unutrašnjih organa, neurološke i psihijatrijske probleme, ali i da bude posljedica uzimanja lekova. Javlja se kod pacijenata svih uzrasta, pri čemu je posebno izražen kod starijih osoba. Iako ne postoje precizni statistički podaci, zna se da od svraba pati jako veliki broj bolesnika.

* Koje kožne bolesti su praćene svrabom?

- Svrab se javlja kod psorijaze, dječjeg ekcema, suve kože, koprivnjače, šuge, ali i kod drugih bolesti karakterističnih za kožnu regiju, pa čak i kod akni. Na svrab koji se javlja u perianalnoj regiji (oko rektuma) posebno treba obratiti pažnju jer mogu da ga uzrokuju crevni paraziti, gljivične i seboroične promjene, alergijski kontaktni dermatitis, bakterijske infekcije, malignitet, dijabetes, pa čak i psihogeni faktori. Takođe, ne treba ignorisati ni svrab stidne regije koji najčešće nastaje kao posljedica iritacije u kontaktu sa kozmetičkim ili drugim preparatima, kao posljedica ekcema, kandidoze, psorijaze… Ipak, treba naglasiti da je bez obzira na navedene razloge, svrab najučestaliji kod dječijeg ekcema ili pacijenata sa suvom kožom. Sa starenjem koža postaje sve suvlja, pa je shodno tome i svrab intenzivniji.

* A kada je riječ o drugim bolestima?

- Kod infektivnih bolesti svrab je takođe veoma izražen, pogotovo kod šuge i kod crijevne zaraze, naročito kod enterobioze do koje dovode parazitarne infekcije u stolici. Isto se dešava i kod strongiloidoze, koju takođe uzrokuju paraziti u stolici. Osipi po koži vrlo često propraćeni su svrabom, kao i neke autoimune bolesti. Posebno intenzivan svrab može se javiti kod eritemskog lupusa, sistemske skleroze, kao i siegrenovog sindroma kojeg karakteriše suva sluzokoža usta, jezika, očnih kapaka… Svrab je izražen i kod buloznih bolesti pemfigus gde su prisutni plikovi na koži, ali i kod hepatobilijarnih bolesti, odnosno oboljenja jetre i žučnih puteva. Endokrine i maligne bolesti takođe se manifestuju svrabom. “Lista” bolesti koje se mogu manifestovati ovom neprijatnom pojavom prilično je dugačka.

* Kada je svrab naročito izražen?

- Kada je u pitanju osetljiva kože koja je sama po sebi reaktivna, hiperaktivna i iritabilna. Ona se prepoznaje po crvenilu, svrabu, bockanju i pečenju. Do ovakvog stanja kože mogu da dovedu fizički faktori kao što je ultravioletna radijacija, ali i pretjerana upotreba kozmetičkih sredstava, sapuna, pa i vode. Osjetljiva koža nije samo koža lica, već posebno treba voditi računa o koži glave i šaka.

Inače, svrab može biti vrlo intenzivan ili jedva prisutan, danonoćan ili da se javlja samo u određenom dobu dana. Može da zahvati cijelo tijelo ili pojedine delove tijela. U svakom slučaju, kada ometa svakodnevno funkcionisanje treba se obratiti stručnjaku.

REAKCIJA NA LijEK

Svrab može da se javi i kao posljedica uzimanja lijekova oralno ili preko kože. Može da se ispolji pri prvom, ali i pri svakom slijedećem uzimanju ili nanošenju lijeka. Međutim, vrlo je teško razlikovati svrab kao posljedicu uzimanja medikamenata, a otežavajuća okolnost je i što na stotine lijekova mogu biti izazivači svraba.

Takav je, primjera radi, antibiotik vankomicin, koji može da izazove “sindrom crvenog čovjeka”. Pacijent nakon uzimanja ovog antibiotika može biti crven po cijelom telu ili samo u gornjem dijelu trupa. Istovremeno, svrab mogu izazvati i antimalarici, opijati, penicilini i tetraciklini, antiepileptici, kontraceptivi, a vrlo često i kortikosteroidi.

BUBREZI I JETRA

Veoma neprijatan i intenzivan svrab ispoljava se kod hronične bolesti bubrega, gde između 25 do 50 odsto bolesnika ima generalizovan pruritus. Ostali imaju svrab na koži leđa, lica, mjestu šanta, odnosno mjestu na ruci gde stoji kanila. Kod bolesti jetre svrab takođe može biti nesnošljiv bilo da se radi o zastoju oticanja žuči zbog spoljašnjeg pritiska na ovaj organ, ili oštećenja žučnih vodova u samoj jetri.

Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne odražavaju stavove redakcije Novi Talas.